مدیریت برنامه‌های دانشگاهی علمی (مبدع)

نسخه آزمایشی

اعتبارسنجی نرم افزار مکمل طراحی درمان دستگاه براکیتراپی GZP6

  • عنوان فارسی مقاله: اعتبارسنجی نرم افزار مکمل طراحی درمان دستگاه براکیتراپی GZP6

  • فرمت مقاله

    application/pdf

تصویر مطلب اعتبارسنجی نرم افزار مکمل طراحی درمان دستگاه براکیتراپی GZP6
  • سه شنبه 23 آذر 1395
  • 494

چکیده فارسی

روشهای درمان سرطان عموما سه دستهاند: جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی. این روشها به طور مستقل یا ترکیبی مورد استفاده قرار می‌گیرند. پرتودرمانی به دو دسته عمده تقسیم می‌شود: پرتودرمانی از راه دور (تله تراپی) و پرتودرمانی از راه نزدیک (براکیتراپی).

در پرتودرمانی از راه نزدیک یا براکیتراپی چشمه پرتوزای مهروموم شده در داخل تومور و یا در فاصله نزدیک به آن قرار داده میشود. در این روش، چشمه های پالادیم-103، ید-125، ایریدیم-192، کبالت-60، سزیم-137 و همچنین رادیوم-226 با محدوده نیمه عمرهای 16 روز تا 1600 سال به شکل سیمهای کوچک، تیوبهای پلاستیکی، کپسول و گلوله‌ای ساخته شده‌اند که در داخل بدن به کار گرفته می‌شوند. براکیتراپی را میتوان بر اساس محل قرارگیری ماده رادیواکتیو و یا میزان آهنگ دوز و همچنین مدت‌زمان پرتودهی طبقه بندی نمود. براکیتراپی از نظر میزان آهنگ دوز به چهار نوع تقسیم بندی می‌شوند: آهنگ دوز پایین ([1]LDR)، آهنگ دوز متوسط ([2]MDR)، آهنگ دوز بالا (HDR[3]) و آهنگ دوز پالسی ([4]PDR)؛ که محدوده 4/0 تا 2 گری بر ساعت را برای آهنگ دوز پایین، 2 تا 12 گری بر ساعت برای آهنگ‌های متوسط و بالاتر از 12 گری بر ساعت را برای آهنگ دوز بالا اختصاص داده‌اند. آهنگ دوز پالسی نیز در محدوده آهنگ دوز پایین (5/0 تا 1 گری بر ساعت) می‌باشد و معمولاً برای شبیه سازی عملکرد چشمه‌های با آهنگ دوز پایین، به کار می‌رود. از مزایای رادیو نوکلیدهای براکی با آهنگ دوز بالا یا HDR می‌توان به کوتاهی زمان درمان و به تبع آن آسایش بیشتر بیمار را نام برد. در براکی تراپی با آهنگ دوز بالا، دستگاه GZP6 بهره گرفته می شود. دستگاه براکیتراپی با آهنگ دوز بالای داخل حفرهای است که توسط کمپانی NPIC[5] ساخته شده است. این دستگاه توسط رایانه کنترل می‌شود و برای درمان تومورهای رحم، گردن رحم، واژن، رکتوم، مری و حفرههای بینی و گلو قابل استفاده است. این دستگاه با تکنولوژیهای مدرن فیزیکی، کنترل رایانه‌ای و موتور پله‌ای تجهیز شده است و این قابلیت را دارد که چشمه رادیواکتیو را به طور مکرر و با دقت بالا در مکان مشخص قرار دهد. از مشخصه‌های این دستگاه نمایش واضح، به‌کارگیری ساده، عملکرد قابل قبول و حفظ و نگهداری مناسب می‌باشد. با توجه به استفاده از دستگاه GZP6 در چندین مرکز درمانی کشورمان و وجود محدودیت‌هایی در این دستگاه، نیاز به یک برنامه مکمل که بتواند کاستیهای برنامه فعلی را جبران نماید، ضروری به نظر می‌رسد. به منظور اطمینان از کارکرد صحیح این نرم‌افزار، باید پارامترهای پروتکل TG-43 که توسط کد MCNP4C بدست آمده بودند، توسط اندازه گیری‌های عملی اعتبارسنجی شود.

هدف از اجرای طرح:

در این پژوهش پارامترهای اساسی در پروتکل AAPM TG-43 نظیر ثابت آهنگ دوز (Λ)، تابع دوز شعاعی چشمه خطی (gL(r)) و تابع ناهمسانگردی دوبعدی (F(r,ɵ)) را از طریق عملی اندازهگیری کرده و نتایج را با نتایج حاصل از شبیه سازی مونت کارلو که قبلاً انجام پذیرفته مقایسه میشود و در انتها با تجویز یک طراحی درمان معمولی توسط این نرم‌افزار، نتایج توزیع دوز خروجی نرم‌افزار را با نتایج توزیع دوز اندازه‌گیری عملی مقایسه خواهد شد.

[1] Low Dose Rate

[2] Medium Dose Rate

[3] High Dose Rate

[4] Pulse Dose Rate

[5] Nuclear Power Institute of China