مدیریت برنامه‌های دانشگاهی علمی (مبدع)

نسخه آزمایشی

اصلاح نظام تامین اجتماعی در ایران

  • عنوان فارسی مقاله: اصلاح نظام تامین اجتماعی در ایران

  • فرمت مقاله

    application/pdf

تصویر مطلب اصلاح نظام تامین اجتماعی در ایران
  • دوشنبه 17 آبان 1395
  • 519

چکیده فارسی

در چند دهه گذشته کاهش نرخ زاد و ولد و افزایش امید به زندگی نه فقط در ایران بلکه در بسیاری از کشورها تامین اجتماعی بر اساس سیستم‌های مستمری PAYG با مزایای تعریف شده DB را با مشکلات جدی روبرو کرده است. افزایش فشار مالی و ناپایداری صندوق‌ها موجب شد تا اصلاح و بهسازی سیستم‌های تامین مالی صندوق‌های تامین اجتماعی از ضرورت و اهمیت بالایی برخوردار گردد. در ایران اما این ضرورت بطور کامل درک نشده و اجرای طرح‌های اصلاحی معمولاً به تعویق افتاده‌اند.

دلیل این تاخیر نخست این است که خدمات تامین اجتماعی در ایران همواره بر اساس انگیزه‌های اجتماعی و سیاسی شکل گرفته‌اند و مباحث اقتصادی در مرتبه بعدی اهمیت قرار داشته‌اند. شوربختانه اینکه مشکلات صندوق‌های بازنشستگی تنها اقتصادی نیستند و نادیده انگاشتن آن‌ها می‌تواند پیامدهای اجتماعی و سیاسی به دنبال داشته ‌باشد. دلیل دوم این پندار نادرست است که اصلاحات نیازمند یک دگرگونی عمیق و گسترده در نظام تامین اجتماعی ایران است در حالیکه بسیاری از کشورها توانسته‌اند تنها با تغییراتی در قوانین پایداری صندوق‌ها را بصورت چشمگیری بهبود ببخشند. در بخش بعدی برخی از این اصلاحات پارامتریک مورد بررسی قرار می‌گیرند. در بخش دوم به اصلاحات ساختاری اشاره می‌شود که افزایش کارایی و بهبود خدمات تامین اجتماعی را به دنبال دارند. بخش سوم ترکیبی از اصلاحات پارامتریک و ساختاری را پیشنهاد می‌دهد. این ترکیب اصلاحی نه آنقدر ناچیز و کوچک است که تغییری در پایداری مالی صندوق‌ها ایجاد نکند و نه آنقدر بزرگ است که مشکلات سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی جدید بوجود آورد.